پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فناوری اطلاعات

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

دانشگاه علوم و فنون مازندران

پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد

رشته: مهندسی فناوری اطلاعات-گرایش مدیریت سیستم های اطلاعاتی

عنوان/موضوع:

ارائه مدلی با بهره گیری از منطق فازی برای ارزيابي آمادگي سازمان جهت پياده سازي معماری سرویس­گرا

استاد راهنما:

دکتر بابک شیرازی

استاد مشاور:

دکتر حامد فضل ­الله ­تبار

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب:

فصل اول کلیات پژوهش………………. 1

1-1- مقدمه………………. 2

1-2- توجیه ضرورت انجام طرح……………….. 5

1-3- سؤال پژوهش (هدف از اجرا)……………… 5

1-4- مدل پژوهش………………. 6

1-5-مفروضات……………….. 7

1-5-کلمات کلیدی فارسی……………….. 7

1-6-ساختار پایان‌نامه………………. 8

فصل دوم ادبیات موضوع………………. 9

2-1-مقدمه………………. 10

2-2-اختصار مطالعات صورت گرفته در زمینه حوزه‌های مختلف آمادگی سازمان…….. 11

2-2-1-مدل حنفی زاده، خدابخشی……………….. 11

2-2-2-مدل الاوماری……………… 12

2-2-3-مدل CSPP……………….

2-2-4-مدل APEC………………..

2-2-5-مدل WITSA………………..

2-2-6-مدل CIDCM………………..

2-2-7-مدل TOHOSTCA………………..

2-2-8-مدل OITIM………………..

2-2-9- مدل ویلد و فرن باخ……………….. 15

2-2-10- مدل میرزایی و مدنی……………….. 15

2-2-11-مدل ارزیابی آمادگی ERP……………….

2-2-12-مدل ارزیابی آمادگی CRM………………..

2-2-13-مدل ارزیابی آمادگی BIS……………….

2-2-14-مدل ارزیابی آمادگی B toB EC………………..

2-3-طبقه‌بندی مدل‌های اظهار‌شده……………… 18

2-4-معرفی سرویس‌گرایی در سازمان………………. 19

2-4-1-سازمان و معماری سازمانی……………….. 19

2-4-2-معماری سرویس‌گرا……………… 20

2-4-3-خواص معماری سرویس‌گرا……………… 22

2-4-4- نکات مهم سرویس‌گرایی……………….. 24

2-4-5-مزایای معماری سرویس‌گرا……………… 24

2-4-6-لایه‌های معماری سرویس‌گرا……………… 26

2-4-7-عوامل بحرانی موفقیت سرویس‌گرایی……………….. 29

2-4-8-بعضی چالش‌های مطرح در حوزه سرویس‌گرایی…………. 31

2-4-9-گام‌های متدولوژی بهبود مداوم برای معماری سرویس‌گرا……… 32

2-5-آشنایی مقدماتی با مبحث فازی……………….. 34

2-5-1- مبحث فازی و استدلال تقریبی……………….. 34

2-5-2-نظریه فازی……………….. 35

2-5-3-منطق فازی و کاربرد آن در تصمیم‌گیری……………….. 36

2-5-4-روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره……………… 37

2-5-4-1-متد AHP……………….

2-5-4-2-متد ANP………………

2-5-5- مطالعه چند مدل ارزیابی با بهره گیری از تئوری فازی…………. 40

2-6-جمع‌بندی……………….. 44

فصل سوم روش پژوهش………………. 45

3-1-مقدمه………………. 46

3-2-آشنایی با عوامل بحرانی معماری سرویس‌گرا……………… 48

3-2-1- مفهوم معماری سرویس‌گرا ………………48

3-2-2-عوامل بحرانی موفقیت سرویس‌گرایی……………….. 49

3-2-3-چارچوب حاکمیت سرویس‌گرایی در سازمان………………. 49

3-2-4-مطالعه مطالعات قبلی انجام‌ شده در تعیین شاخص‌های آمادگی سازمان برای پذیرش رویکرد سرویس‌گرا….52

3-3-طراحی اولیه مدل مفهومی آمادگی سرویس‌گرا…….. 71

3-4-معرفی متدولوژی طراحی……………….. 79

3-4-1-مفاهیم منطق فازی……………….. 79

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

3-4-2- تابع عضویت……………….. 80

3-4-3-قوانین……………….. 81

3-4-4-عملگرهای منطق فازی (T-norms)……………….

3-4-5-سیستم استنتاج فازی……………….. 83

3-4-6-انواع سیستم فازی……………….. 84

3-4-7-مراحل پیاده‌سازی سیستم استنتاج فازی ممدانی……………….. 85

3-4-7-1-فازی‌سازی……………….. 85

3-4-7-2-تعریف قواعد فازی……………….. 87

3-4-7-3-اجتماع خروجی‌های قوانین (ترکیب)……………… 90

3-4-7-4-دی فازی (قطعی ساز)……………… 90

3-5-جمع‌بندی……………….. 92

فصل چهارم تشریح مدل پیشنهادی و ارزیابی مدل………………. 94

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

4-1-مقدمه………………. 95

4-2-مدل پیشنهادی فازی………………. 95

4-2-1-محاسبه وزن شاخص‌ها به روش فازی……………….. 96

4-2-2-مرحله اول: فازی‌سازی……………….. 102

4-2-3-مرحله دوم: پایگاه قواعد فازی……………….. 104

4-2-4-مرحله سوم: فازی زدائی……………….. 105

4-2-4-مرحله چهارم: تست مدل………………. 105

4-3-مطالعهٔ موردی……………….. 106

4-3-1-معرفی سازمان………………. 106

4-3-2-مطالعه نتایج به دست آمده از وضعیت آمادگی سازمان………. 107

4 -4-تشریح زیرابعاد مدل پیشنهادی به همراه راه‌کارهای پیشنهادی در جهت بهبود زیرشاخص‌های سازمان مورد مطالعه……. 109

4-4-1-زیربعد آمادگی فرهنگ سازمانی……………….. 109

4-4-2- زیربعد آمادگی مدیریت سازمانی……………….. 111

4-4-3- زیربعد آمادگی آگاهی سرویس‌گرایی……………….. 111

4-4-4- زیربعد آمادگی استراتژی سرویس‌گرایی……………….. 112

4-4-5- زیربعد آمادگی حاکمیت IT……………….

4-4-6- زیربعد آمادگی حاکمیت سرویس‌گرایی……………….. 114

4-4-7- زیربعد آمادگی زیرساخت‌های فناوری سرویس‌گرایی……….. 115

4-4-8- زیربعد آمادگی تسهیل بهره گیری مجدد سرویس‌ها ………………116

4-5-اختصار فصل……………….. 117

فصل پنجم نتیجه‌گیری و پیشنهادات……………….. 119

5-1- اختصار پژوهش………………. 120

5-2-مزایای مدل پیشنهادی……………….. 121

5-3-اقدامات آتی……………….. 121

منابع………………. 122

چکیده:

رشد روز افزون تغييرات در سازمان ها از يك سو و نياز شدید به بهره گيري از فناوري اطلاعات و ارتباطات در آنها از سوي ديگر، ايجاب مي كند كه تا حد ممكن، اعمال تغييرات در سازمان و تغيير متناسب با آنها در عملكرد و ساختارهاي فناوري اطلاعات و زيرساختهاي سخت افزاري ، نرم افزاري و اطلاعاتي سازمان، با هم متناسب باشند.یکی از مهمترين رويكردهايي كه اين هدف را دنبال مي­كند، رویکرد معماري سرويس­گرا می باشد.مهمترین دستاورد از ایجاد معماری سرویس گرا، نياز به افزايش انعطاف­پذيري و سرعت و چابکی فناوري اطلاعات در قبال نياز به تغيير در سازمان و به تبع آن تغيير در ساختار ITسازمان می باشد. با در نظر داشتن حوزه وسيع اثر طرحهاي معماري سازماني، شايسته می باشد قبل از اجرائي شدن و انجام هزينه هاي كلان مربوطه، سازمان از قابلیت های خود برای پذیرش این رویکرد جدید مطلع گردد. درک صحیح از میزان آمادگی سازمانی، برای جهت گیری درست کوشش ها و تدوین استراتژی های متناسب بسیار مهم میباشد.

هدف عمده این پژوهش، ارائه مدلی به مقصود معرفی عواملی می باشد که از طریق آن می‌توان میزان آمادگی یک سازمان را برای پیاده‌سازی معماری سرویس­گرا ارزیابی نمود. برای طراحی این مدل ارزیابی، از منطق فازی ممدانی بهره گیری شده می باشد. پس از مطالعه مبانی نظری مرتبط، مؤلفه‌ها و شاخص‌های میزان آمادگی سازمان برای پیاده‌سازی معماری سرویس‌گرا استخراج و سپس مورد تحلیل قرار گرفته می باشد، در ادامه، مدل پیشنهادی مطرح می گردد و وضعیت آمادگی یک سازمان، مورد مطالعه قرار می گیرد.با بهره گیری از این مدل ارزيابي، سازمانها مي توانند به نقاط قوت خود پی برده و همچنین حيطه­هاي نيازمند بهبود را شناسائي و با در نظر داشتن راهکار های پیشنهادی، میزان آمادگی خود را افزایش دهند.

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1- مقدمه

هر مجموعه، سازمان و ارگان برای حفظ موجودیت و پیشبرد اهداف خود در فضای رقابتی امروز، نیازمند انطباق با شرایط موجود و پس ناگزیر از ایجاد تغییرات مداوم در خود می باشد. این تغییرات باعث می گردد تا سازمان یا مجموعه به گونه مداوم پیچیده‌تر گردد. در این جا می باشد که تأثیر فن آوری اطلاعات پررنگ‌تر می گردد زیرا بدون بهره گیری از آن هزینه و زمان بسیار زیادی مورد نیاز خواهد بود که صرف آن غیرممکن می‌نماید و در صورت ممکن بودن نیز، معضلات بسیاری در راستای انجام کارها و دستیابی به اهداف سازمان ایجاد می کند. رشد روزافزون تغییرات در سازمان‌ها از یک سو و نیاز شدید به بهره‌گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات در آن‌ها از سوی دیگر، ایجاب می کند که تا حد ممکن این دو (اعمال تغییرات در سازمان و تغییر متناسب با آن‌ها در عملکرد و ساختارهای فناوری اطلاعات و زیرساخت‌های سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و اطلاعاتی سازمان) با هم متناسب باشند. این امر به معنای آن می باشد که بتوانیم در انتقال تغییرات از فرایندها، داده‌ها و سایر موارد سازمان به برنامه‌ها و سایر مقولات مربوط به IT انعطاف ایجاد کنیم. یکی از مهم‌ترین رویکردهایی که این هدف را دنبال می کند، رویکرد معماری سرویس‌گرا [1]می باشد.

برای معماری سرویس‌گرا تعاریف مختلفی اظهار‌شده می باشد مانند:

– چارچوبی برای یکپارچه‌سازی فرآیندهای حرفه و پشتیبانی آن‌ها توسط فناوری اطلاعات با کمک مؤلفه‌های استاندارد و امن تحت عنوان سرویس که قابلیت بهره گیری مجدد و اتصال به یکدیگر جهت پوشش تغییرات حرفه را دارا می‌باشند.

– معماری سرویس‌گرا شامل سیاست‌ها، تجارب و چارچوب‌هایی می باشد که کارکردهای سیستمی را قادر می‌سازد به صورت مجموعه‌ای از سرویس‌های توزیع‌شده در اندازه‌های مورد نظر سازمان تعریف شوند.

– چارچوبی وسیع و استاندارد که سرویس‌ها در آن ساخته، مستقر و مدیریت می شوند و هدفش افزایش چابکی زیرساخت‌های فناوری اطلاعات در جهت واکنش سریع به تغییرات در نیازهای کسب و کار می‌باشد.

– روشی برای طراحی و پیاده‌سازی نرم‌افزارهای گسترده سازمانی به وسیله ارتباط بین سرویس‌هایی که دارای خواص اتصال سست و قابل بهره گیری مجدد هستند.

– سبکی از معماری می باشد که از اتصال سست سرویس‌ها جهت انعطاف‌پذیری و تعامل پذیری حرفه و به صورت مستقل از فناوری پشتیبانی می کند و از ترکیب مجموعه سرویس‌های مبتنی بر حرفه تشکیل شده که این سرویس‌ها انعطاف‌پذیری و پیکربندی پویا را برای فرآیندها محقق می‌کنند.

انگیزه اصلی و مهم‌ترین دستاورد از ایجاد معماری سرویس گرا، نیاز به افزایش انعطاف‌پذیری و سرعت و چابکی فناوری اطلاعات در قبال نیاز به تغییر در سازمان و به تبع آن تغییر در ساختار IT سازمان می باشد. در سازمانی که بتواند به اهداف فوق برسد، فرایندها و سرویس‌ها کاملاً انعطاف‌پذیر بوده و می‌توانند بر اساس نیاز متخصصان کسب و کار و بدون نیاز به پرسنل فنی به سرعت ایجاد و پیکربندی شوند. این تصویر از سازمان چابک با نیازهای رو به رشد محیط‌های متغیر کاری و با در نظر داشتن محدودیت‌های زیرساخت‌های فنی و سازمانی وفق دارد.

با وجود آن که نیاز به تغییرات سریع و مداوم بسیار زیاد می باشد، اما ممکن می باشد برای این تغییرات موانع فنی و سازمانی ایجاد گردد زیرا ممکن می باشد ایجاد زیرساخت‌های مورد نیاز بسیار زمان‌گیرتر از آن باشد که نیاز فعلی را برآورده کند و یا به منابع بیشتری نیاز داشته و هزینه‌های سنگینی را بر سازمان تحمیل کند و پس برای رسیدن به هدف انعطاف و سرعت، لازم می باشد زیرساخت‌های فنی و کاری را طوری با بهره‌گیری از یک معماری مناسب مثل معماری سرویس­گرا بسازیم که حداکثر انعطاف ممکن را تضمین کند و رسیدن به هدف را ممکن سازد. از مزایای بهره‌گیری از سرویس‌گرایی در سطح سازمان به گونه کلی می‌توان به موارد زیر تصریح نمود 1- چابکی-2 صرفه‌جویی در هزینه‌ها 3-قابلیت بهره گیری مجدد-4 استقلال از تکنولوژی-5 زیرساخت‌های کاری مؤثر-6 فرایند مؤثرتر توسعه نرم‌افزار-7 احتمال موفقیت بیشتر در ایجاد تغییرات-8 امکان گرفتن بازخوردهای مناسب و اطلاعات مورد نیاز در سطوح مختلف از ذی‌نفعان 9- کاهش قابل توجه ریسک 10- یکپارچگی آسان با شرکاء داخلی و خارجی 11- اتصال بین کسب و کار و فناوری اطلاعات.

شاید بتوان گفت که بیشتر مواردی که در بالا به آن‌ها تصریح گردید ناشی از تجزیه صحیح و مناسب مسائل مهم و مورد توجه در سازمان می باشد زیرا این امر موجب می گردد پروژه‌های IT کوچک‌تری تعریف شوند و پس ریسک آن‌ها کم شده و احتمال موفقیت آن‌ها بسیار بالاتر می‌رود. از سوی دیگر استقلال این بخش‌های کوچک‌تر از یکدیگر از ویژگی‌های مهم تعریف سرویس‌ها می باشد که در صورت تشخیص صحیح، موجب افزایش انعطاف و سرعت در تغییرات در سازمان و ایجاد قابلیت بهره گیری مجدد بالا و نیز صرفه‌جویی در هزینه‌ها از طریق بهره گیری از منابع موجود و قابل بهره گیری می‌باشد. از طرفی هدف معماری سازمانی شناخت جنبه‌های مختلف سازمان در سطوح مختلف مانند سطح حرفه، سطح طراحی مفهومی، سطح طراحی منطقی و فیزیکی و … می باشد؛ پس با تدوین معماری سازمانی می‌توان سازمان را در وجوه مختلف اهمیت آن مورد بازشناسی قرار داد. اگر بتوان معماری سازمانی را به گونه سرویس‌گرا تعیین و تدوین نمود، می‌توان با بهره‌گیری از مزایای سرویس‌گرایی به اهداف معماری سازمانی رسید.

از آن جا که هر گونه تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری در جهت رشد و توسعه سازمان در بهره گیری از معماری‌های گوناگون مانند معماری سرویس‌گرا، مستلزم آگاهی از سطح آمادگی فعلی سازمان‌ها می‌باشد، اینجاست که فعالیت‌های ارزیابی نقشی مهم برای تصمیم‌گیرندگان اعمال می‌کنند، در نتیجه نیازمند یک مدل ارزیابی برای آگاهی از میزان آمادگی در سازمان‌ها در حرکت به سمت پیاده‌سازی معماری سرویس‌گرا می‌باشیم؛ از طرفی معمولاً تصمیمات سازمانی در محیطی غیرقطعی، مبهم و فازی، با معیارهایی ناواضح و مبهم، اطلاعات ناکافی و …اتخاذ می گردد، اگر عدم اطمینان (فازی بودن) در تصمیم‌گیری‌های بشر در نظر گرفته نشود، نتایج می‌تواند گمراه کننده باشد. بر خلاف روش‌های پارامتری مرسوم، منطق فازی از نیاز به مدل‌سازی ریاضی محض و فروض توزیعی مربوطه اجتناب می کند در نتیجه در بسیاری از تحلیل‌های تجربی در زمینه‌های سازمانی از نظریه مجموعه‌های فازی و مدل‌های منطق فازی در راستای ارتقا، بهبود نتایج، دقت ارزیابی و کارائی فرایندهای ارزیابی بهره گیری می گردد. منطق فازی توصیفات زبان طبیعی سیاست‌های تصمیم‌گیری را به الگوریتمی که از یک مدل ریاضی بهره گیری می کند، ترجمه می‌نماید. این‌چنین مدلی شامل فازی‌سازی، استدلال و فازی‌زدایی می باشد.

در این پژوهش برای هر یک از حوزه‌های ارزیابی آمادگی سازمان، ارزیابی کمی و کیفی مورد نیاز در پذیرش معماری سرویس‌گرا اظهار می گردد. شاخص‌ها به شکلی تعریف می شوند که کل سازمان مورد مطالعه را تحت پوشش قرار داده و وضعیتی شفاف و روشن از معماری سرویس‌گرا و زیرحوزه‌های آن را مشخص می‌نماید و با تکیه بر عوامل کلیدی موفقیت در پیاده‌سازی معماری سرویس‌گرا و بهره گیری از اصول و راه‌کارهای منطق فازی، مدلی به مقصود ارزیابی آمادگی سازمان در پذیرش معماری سرویس گرا ارائه گردد.

1-2- توجیه ضرورت انجام طرح

هر پروژه‌ای قبل از اجرا بایستی از منظرهای مختلف مانند مالی، زمانی، نیروی انسانی، فنی و … مورد ارزیابی قرار گیرد. هدف از پژوهش ارائه شده کسب اطمینان از قابلیت‌های سازمانی برای رسیدن به نتایج دلخواه می‌باشد تا بتوان نسبت به انجام پروژه یا عدم انجام آن تصمیم‌گیری نمود؛ پس درک صحیح از میزان آمادگی، برای جهت‌گیری درست کوشش‌ها و تدوین استراتژی‌های متناسب بسیار مهم بوده و به عنوان یک عامل کلیدی موفقیت برای پیاده‌سازی این سیستم ها مطرح می‌باشد، در این راستا ضروری می باشد که سازمان‌ها نیز قبل از هر اقدام برای پیاده‌سازی سیستم‌های سرویس‌گرا و معماری آن، به ارزیابی و امکان‌سنجی پیاده‌سازی این سیستم بپردازند تا در صورت تصمیم در پیاده‌سازی پروژه مورد نظر، اجرای آن مطابق واقعیت‌ها و محدودیت‌های سازمان صورت گیرد و حتی‌الامکان به نتایج مورد نظر نزدیک باشد. بر این اساس در پروژه حاضر، پس از مرور و مطالعه مبانی نظری مرتبط، مؤلفه‌ها و شاخص‌های تعیین میزان آمادگی سازمان اعم از کیفی و کمی برای پیاده‌سازی معماری سرویس‌گرا، استخراج و سپس مورد ارزیابی و تحلیل قرار خواهد گرفت. برآورد میزان آمادگی برای پیاده‌سازی سیستم‌های سرویس‌گرا در هر سازمان متفاوت می باشد لذا، انتخاب ابعاد و شاخص‌های مناسب جهت ارزیابی آمادگی، بایستی با در نظر گرفتن ملاحظاتی خاص برای هر سازمان انجام گردد.

1-3- سؤال پژوهش (هدف از اجرا)

به مقصود جلوگیری از صرف زمان و هزینه فراوان در سازمان‌های ایرانی به مقصود پیاده‌سازی معماری سرویس‌گرا که بر اثر توجه بیش از حد به یک عامل و عدم توجه کامل به سایر عوامل سازمانی ممکن می باشد نهایتاً منجر به شکست پروژه پیاده‌سازی و بعضاً ورشکستگی سازمان گردد، لازم می باشد ابزار و روش‌هایی در اختیار مدیران و کارشناسان قرار گیرد تا قبل از به اجرا در آمدن آن، با دقت میزان آمادگی سازمان را مورد ارزیابی قرار دهند تا نتیجه‌بخش بودن و دارای تاثیر بودن آن را مطالعه کنند. بایستی دقت داشت اجرای یک معماری نامناسب، نه تنها کمکی به تأمین اهداف سازمانی ننموده بلکه خود موجب خلل در فرآیندهای کسب و کار می گردد. با به‌کارگیری فعالانه ارزیابی، سازمان‌ها می‌توانند نقاط قوت برنامه معماری سازمانی خود را تقویت نموده و نیز حیطه‌های نیازمند بهبود را شناسایی و برنامه‌های خود را مطابق آن‌ها تنظیم کنند، در نتیجه تاثیر مثبت معماری سازمانی در تصمیم گیری‌ها برای سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات بیشتر خواهد گردید. هدف عمده این پژوهش ارائه مدلی کلی با بهره گیری از منطق فازی به مقصود معرفی عواملی می باشد که از طریق آن می‌توان میزان آمادگی یک سازمان را برای پیاده‌سازی معماری سرویس گرا ارزیابی نمود.

سؤالات مطروحه در این پژوهش به توضیح زیر می‌باشند:

چه شاخص‌ها و معیارهایی بر آمادگی سازمان‌ها جهت پیاده‌سازی معماری سرویس‌گرا موثر می باشد؟ هر یک از شاخص‌های موثر بر آمادگی سازمان به چه میزان دارای اهمیت هستند؟ آمادگی سازمان جهت پیاده‌سازی معماری مورد نظر به چه میزان می باشد؟

[1] – Service Oriented Architecture)SOA)

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه : 138

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان