سفته از دید حقوقی سندی تجاریه که صادرکننده­ ی اون تعهد می­ کنه مبلغ معینی پول رو در سررسید مشخص یا عندالمطالبه به دارنده ی اون، بده. درنتیجه می­ توان گفت وجود سفته تعهد به پرداخت مبلغی پول در آیندهس. استفاده از سفته به دلیل فایدهایی که واسه دارنده­ ی اون داره، الان در روابط افراد با همدیگه رواج یافته ­ است. پس ممکنه شمام تا الان در صدد ارسال این سند یا به اصطلاح شرعی «دادن سفته» برآمده باشین یا از کسی خواسته کرده باشین که سفته­ ای رو به نفع شما صادر کنه، یعنی همون چیزی که در عرف از اون با نام «گرفتن سفته» یاد می­ شه. در نوشته­ ی پیش­ رو، می بینیم که سفته چیه و بعضی نکات کاربردی در مورد سفته رو مرور می کنیم.

سفته چیه؛ آشنایی با شرایط ارسال و امتیازات داشتن اون  آموزشی

 

ارسال سفته چه شرایطی داره؟

سفته چیه؛ آشنایی با شرایط ارسال و امتیازات داشتن اون  آموزشی

الف. به عنوان صادرکننده ی سفته زمانی که سفته رو مهر یا امضا می کنین و می­ خواهید اونو به طرف مقابل ­تون تحویل بدین، بهتره مطمئن شید که شرایط زیر رو رعایت کرده­ اید:

  1. باطل شدن تمبر مالیاتی: هنگام مراجعه به بانک واسه دریافت اوراق چاپی سفته، بانک به نسبت مبلغ مورد نظر شما واسه سفته، وجهی از شما دریافت می­ کنه و در اصطلاح شرعی گفته می­ شه که شما برگ سفته رو خریده­ اید. این مبلغ همون مالیاتیه که واسه ارسال سفته باید پرداخت شه و الان جانشین باطل شدن تمبر مالیاتی شده­ است. رقمی که در میونه ی سفته به شکل مورب درج شده (در تصویر بالا شصت هزار ریال)، همون مبلغ مالیات رو نشون می­ بده که برابر سه در هزار مبلغ سفتهه.
  2. درج تاریخ ارسال سفته: یعنی تاریخی که شما به عنوان صادرکننده، سند رو به طرف مقابل خود تحویل می­ بدین.
  3. درج مبلغ مشخص واسه سفته: مبلغی که در حاشیه ی سفته نوشته شده­ است (در تصویر بالا بیست میلیون ریال)، سقف مبلغی رو مشخص می­ کنه که شما می­ توانید تعهد به پرداخت اون کنین. این سقف شما رو از نوشتن مبلغ دقیق سفته بی­ نیاز نمی­ کنه. پس حتما مبلغی که واسه سفته در نظر دارین، دقیقا درج کنین و به سقفی که در حاشیه ی سفته قید شده، اکتفا نکنین. نوشتن مبلغ سفته به حروف اجباریه. فراموش نکنین که رعایت کردن این دو نکته، راه سوءِ استفاده­ های احتمالی از سفته­ ای که صادر کرده­ اید رو خواهد بست.
  4. تعیین گیرنده وجه: در این قسمت شما می­ توانید عبارت «در وجه حامل» رو بنویسین یا نام شخص معینی که سفته رو به نفع اون صادر می ­کنین درج کنین. سفته­ ی در وجه حامل و سفته­ ای که به حواله­ کردِ شخص مشخص صادر می­ شه رو می­ توان به بقیه انتقال داد. پس اگه تمایل ندارین که سفته ی شما در بازار دست­ به­ دست شه و واسه پرداخت اون با افراد ناشناس روبه رو شید، حتما نام شخص مشخص رو درج کنین و عبارت «به حواله­ کرد» رو خط بزنین و در سفته قید کنین که دارنده حق انتقال اونو نداره.
  5. تعیین تاریخ تأدیه­ ی سفته: تاریخ تأدیه ی سفته رو می­ توان به شکل عندالمطالبه قرار داد یا واسه اون موعد تعیین کرد. واسه تعیین مدت هم می­ توان از عبارات مختلفی استفاده کرد که عادی ­ترین اون درج تاریخ دقیقه. مثلا ۱۳۹۵/۱۲/۱.

دقت کنین که اگه سفته­ ای رو که امضا یا مهر کرده­ اید، بدون درج مطالبی که در شماره­ های دو تا پنج گفته شد به طرف مقابل تحویل بدین، با یک خطر مهم روبرو می­ شید: شما به دارنده وکالت داده­ اید که سند رو از طرف شما تکمیل کنه! پس اون می­ تواند در تکمیل اون تنها منافع خود رو در نظر بگیره. در مورد شماره اول، اگه مالیات نامبرده رو پرداخت نکنین مثلا مبلغی رو در سفته درج کنین که بیشتر از سقف تعیین شده و درنتیجه واسه اون مالیات پرداخته نشده، در آینده با جریمه ی مالیاتی روبه رو میشید.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   سئو یا SEO چیه و به چه دلیل واسه کسب وکارتان مهمه؟ 

ب. به عنوان دریافت­ کننده یا دارنده ی سفته، زمانی که می­ خواهید سفته رو بگیرین، جدا از اینکه درج مهر یا امضای صادرکننده، به مبلغ مورد نظرتون و مواردی مثل این توجه می کنین؛ یک نکته مهم رو از خاطر نبرین:

امتیازات سفته واسه دارنده چیه؟

  1. فرض کنین شخص «الف» سفته­ ای رو به نفع شخص «ب» صادر کنه و شخص «ب» با امضا کردن پشت اون، سفته رو به شخص «ج» انتقال بده و «ج» هم به همین ترتیب سفته رو امضا کنه و به شخص «د» انتقال بده و درنهایت «د» این سفته رو به شما انتقال بده. حال شما به عنوان دارنده ی پایانی سفته، واسه دریافت وجه سفته می تونین به هر کدوم از افرادِ صادرکننده یعنی الف و ظهرنویسان یعنی ب، ج و د، مراجعه کنین. می­ توانید به همه اونا با هم مراجعه کنین ولی توجه کنین که در این حالت نمی­ توانید از هرکدامشان یه بار کل طلب تون رو بگیرین! بلکه از کل اونا می ­توانید یه بار طلب تون رو دریافت کنین.

از این امتیاز سفته که در موراد عادی انتقال طلب وجود نداره، به عنوان مسئولیت تضامنی مسئولان سفته یاد می­ شه.

  1. زمانی که سفته پرداخت نمی­ شه، شما می­ توانید از دادگاه خواسته کنین که برابر وجه سفته رو از اموال هر کدوم از اونا (صادرکننده یا ظهرنویسان)، تا زمان ارسال حکم ضبط کنه. این خواسته که واسه اطمینان یافتن از رسیدن شما به طلب­ تون انجام میگیره، خواسته تأمین خواسته نام داره.

واسه استفاده از امتیازات سفته، دارنده چه مسائلی رو باید رعایت کنه؟

اگه شما به عنوان دارنده درصدد هستین که از امتیازات سفته (یعنی مسئولیت تضامنی و تأمین خواسته) استفاده کنین؛ فراموش نکنین که فقط در دست داشتن سفته کفایت نمی­ کنه. بلکه شما باید به تکالیف زیر هم عمل کنین:

  1. ظرف ده روز از سررسیدی که در سفته واسه پرداخت قید شده­ است باید به منبع ثبت واخواست دادگستری مراجعه کنین و به نبود تأدیه اعتراض کنین. این اعتراض به شکل نوشته­ ای با عنوان واخواست نبود تأدیه انجام می­ شه. دقت کنین که اگه سفته­ ای که در دست دارین سررسید مشخص نداره بلکه عندالمطالبهه؛ اول باید ظرف یکسال از زمان ارسال سفته و با ارسال اظهارنامه، به شکل رسمی پرداخت وجه اونو از صادرکننده مطالبه کنین. شما باید پیگیر ابلاغ اظهارنامه هم باشین. چون تاریخ ابلاغ اظهارنامه به صادرکننده، تاریخ مطالبه و سررسید حساب می­ شه و شما از این تاریخ به مدت ده روز فرصت دارین که واخواست نبود تأدیه رو ثبت کنین.

از زمانی که واخواست نبود تأدیه رو ثبت کردین، می­ توانید با مراجعه به دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوای شما (یعنی دعوای مطالبه وجه سفته) رو داره، خواسته تأمین خواسته کنین. اگه قبل از خواسته تأمین خواسته، دعوای مطالبه وجه رو مطرح نکرده ­اید؛ لازمه که ظرف ده روز از ارسال قرار، این دعوا رو طرح کنین. وگرنه ممکنه از اموال ضبط شده، رفع ضبط شه.

  1. ظرف یکسال از تاریخ ثبت واخواست نبود تأدیه، شما باید در دادگاه صالح دعوای مطالبه وجه سفته رو طرح کنین. وگرنه حق طرح دعوا علیه ظهرنویس­ های سفته رو از دست می­ بدین. یعنی همون امتیاز مهمی که با عنوان مسئولیت تضامنی از اون یاد شد، از این به بعد وجود نداره و شما فقط می­ توانید علیه صادرکننده ی سفته طرح دعوا کنین. این مهلت یکساله در صورتیه که محل پرداخت سفته در ایران باشه. اگه محل تأدیه در خارج از ایران باشه، شما واسه طرح دعوا علیه ظهرنویس ­ها دو سال فرصت دارین.

بعضی از مطالب این نوشته برگرفته از کتاب «حقوق اسناد تجاری» نوشته دکتر کورش کاویانیه. واسه آشنایی بیشتر با سفته، می تونین به این منبع مراجعه کنین.

تهیه شده در: chetor.com


۱

دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید